2015 جىلعى 6 ءساۋىر, استانا قالاسى
بيولوگيالىق قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ, جويۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
«ۆەتەريناريا تۋرالى» 2002 جىلعى 10 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 8-بابىنىڭ 46-11) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. مقوسا بەرىلىپ وتىرعان بيولوگيالىق قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ, جويۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2. ييقازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ۆەتەريناريا جانە تاماق قاۋىپسىزدىگى دەپارتامەنتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن:
1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق- قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرىلۋىن;
3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
مينيستر ا.مامىتبەكوۆ
قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ
2015 جىلعى 6 ساۋىردەگى №16-07/307 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
بيولوگيالىق قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ, جويۋ قاعيدالارى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى بيولوگيالىق قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ, جويۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «ۆەتەريناريا تۋرالى» 2002 جىلعى 10 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 8-بابىنىڭ 46-11) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى جانە بيولوگيالىق قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ, جويۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى.
2. وسى قاعيدالاردا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى:
1) بيولوگيالىق قالدىقتار – جانۋارلاردىڭ ءولىمى, ءتىرى ورگانيزمدەرمەن جانە بيولوگيالىق تىندەرمەن (ماتەريالدارمەن) ۆەتەريناريالىق پراكتيكالىق جانە عىلىمي قىزمەت پەن ەكسپەريمەنتتەر ناتيجەسىندە تۇزىلگەن, سونداي-اق جانۋارلاردى ءوسىرۋدى, دايىنداۋدى (سويۋدى), جانۋارلاردى, جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى ساقتاۋدى, قايتا وڭدەۋ مەن وتكىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن ءوندىرىس وبەكتىلەرىنىڭ, ۆەتەريناريالىق پرەپاراتتاردى, جەمشوپ پەن جەمشوپ قوسپالارىن ءوندىرۋ, ساقتاۋ جانە وتكىزۋ جونىندەگى ۇيىمداردىڭ قىزمەتى پروتسەسىندە پايدا بولاتىن ماتەريالدار, زاتتار, مالدان, وسىمدىكتەردەن جانە مينەرالداردان قالعان قالدىقتار (جانۋارلاردىڭ ولەكسەلەرى, ابورتتالعان جانە ءولى تۋعان تولدەر, ۆەتەريناريالىق كونفيسكاتتار, جەمشوپ قالدىقتارى);
2) ۆەتەريناريا سالاسىنداعى مامان – ۆەتەريناريا سالاسىندا, مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق ۇيىمداردا قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن, ۆەتەريناريا ماماندىقتارى بويىنشا جوعارى, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى نەمەسە تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىمى بار مەملەكەتتىك ورگاندار بولىمشەلەرىنىڭ قىزمەتكەرى;
3) مال كومىندىسى (بيوتەرميالىق شۇڭقىر) – ارنايى ماقساتتاعى ايماقتاردى, سونداي-اق ەلدى مەكەندەگى ونەركاسىپ ۇيىمدارى مەن باسقا دا وندىرىستىك, كوممۋنالدىق جانە قويما وبەكتىلەرىن قولايسىز فاكتورلاردىڭ اسەر ەتۋىن ازايتۋ ماقساتىندا جاقىن ماڭداعى اۋماقتاردان, تۇرعىن ءۇي-ازاماتتىق ماقساتتاعى عيماراتتار مەن يماراتتاردى ءبولىپ تۇراتىن سانيتاريالىق-قورعانىش ايماعىن - اۋماقتى ساقتاي وتىرىپ, ورنالاسقان مالداردىڭ ولەكسەلەرىن زالالسىزداندىرۋعا ارنالعان قۇرىلىس.
3. جانۋارلاردى ءوسىرۋدى, جانۋارلاردى, جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى دايىنداۋدى (سويۋدى), ساقتاۋدى, قايتا وڭدەۋدى جانە وتكىزۋدى, ۆەتەريناريالىق پرەپاراتتاردى, جەمشوپ پەن جەمشوپ قوسپالارىن ءوندىرۋدى, ساقتاۋدى جانە وتكىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعالار (بۇدان ءارى – جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار) ءوز قىزمەتتەرى پروتسەسىندە پايدا بولاتىن بيولوگيالىق قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋدى جانە جويۋدى جۇزەگە اسىرادى.
مال ولگەن, ابورتتالعان نەمەسە ءولى تۋعان ءتولدى انىقتاعان ساتتەن باستاپ, ءبىر تاۋلىكتەن ارتىق ەمەس مەرزىمدە جەكە جانە زاڭدى تۇلعا وسى تۋرالى ۆەتەريناريا سالاسىندا قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەتتىك ورگاندار بولىمشەلەرىنىڭ قىزمەتكەرىنە – ۆەتەريناريا سالاسىنداعى مامانعا حابارلايدى. قولايسىز پۋنكتتەردەگى بيولوگيالىق قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋدى, جويۋدى مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق ۇيىمدار جۇزەگە اسىرادى. بيولوگيالىق قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ نەمەسە كومۋ (جاعۋ) ءۇشىن جەتكىزۋدى جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعالار جۇزەگە اسىرادى.
4. «ۆەتەريناريا سالاسىنداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ 2014 جىلعى 30 قازانداعى № 7-1/559 بۇيرىعىمەن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 9891 تىركەلگەن) بەكىتىلگەن جانۋارلاردىڭ جانە ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋىپ توندiرەتiن جانۋارلاردى, جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى مiندەتتi تۇردە الىپ قويۋ جانە جويۋ جۇرگiزiلەتiن جانۋارلاردىڭ اسا قاۋiپتi اۋرۋلارىنىڭ تىزبەسىنە ەنگىزىلگەن جانۋارلاردىڭ اسا قاۋىپتى اۋرۋلارىنىڭ قوزدىرعىشتارىن جۇقتىرعان نەمەسە كونتاميناتسيالانعان بيولوگيالىق قالدىقتار, سونداي-اق ەكسپەريمەنتتىك تۇردە جانۋارلاردىڭ اۋرۋ قوزدىرعىشتارىن جۇقتىرعان زەرتحانالىق جانۋارلاردىڭ ولەكسەلەرى ورنىندا نەمەسە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ارنايى بولگەن الاڭداردا نەمەسە ارنايى قوندىرعىلاردا ورتەۋ جولىمەن جويىلادى.
5. بيولوگيالىق قالدىقتاردى سۋ ايدىندارىنا, قوقىسقا ارنالعان كونتەينەرلەرگە تاستاۋعا جانە ولاردى قوقىس تاستايتىن جەرلەرگە, كومۋگە ارنالعان پوليگوندارعا شىعارۋعا رۇقسات ەتىلمەيدى.
2. جانۋارلاردىڭ ءولىمى, ءتىرى ورگانيزمدەرمەن جانە بيولوگيالىق تىندەرمەن (ماتەريالدارمەن) ۆەتەريناريالىق پراكتيكالىق جانە عىلىمي قىزمەت پەن ەكسپەريمەنتتەر ناتيجەسىندە تۇزىلگەن بيولوگيالىق قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ, جويۋ ءتارتىبى
6. جانۋارلاردىڭ ءولىمى, ءتىرى ورگانيزمدەرمەن جانە بيولوگيالىق تىندەرمەن (ماتەريالدارمەن) ۆەتەريناريالىق پراكتيكالىق جانە عىلىمي قىزمەت پەن ەكسپەريمەنتتەر ناتيجەسىندە تۇزىلگەن بيولوگيالىق قالدىقتار:
1) وسى قاعيدالاردىڭ 4-تارماعىندا كورسەتىلگەن بيولوگيالىق قالدىقتاردى قوسپاعاندا, جانۋارلاردىڭ ءولىمى, ءتىرى ورگانيزمدەرمەن جانە بيولوگيالىق تىندەرمەن (ماتەريالدارمەن) ۆەتەريناريالىق پراكتيكالىق جانە عىلىمي قىزمەت پەن ەكسپەريمەنتتەر ناتيجەسىندە تۇزىلگەن بيولوگيالىق قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋمەن اينالىساتىن ۇيىمداردا (بۇدان ءارى – ۇيىم) جەمشوپ ماقساتىندا كادەگە جاراتۋعا;
2) مال كومىندىسىندە (بيوتەرميالىق شۇڭقىردا) كادەگە جاراتۋعا جاتادى.
7. جانۋارلاردىڭ ءولىمى, ءتىرى ورگانيزمدەرمەن جانە بيولوگيالىق تىندەرمەن (ماتەريالدارمەن) ۆەتەريناريالىق پراكتيكالىق جانە عىلىمي قىزمەت پەن ەكسپەريمەنتتەر ناتيجەسىندە تۇزىلگەن بيولوگيالىق قالدىقتاردى ۇيىمداردا كادەگە جاراتقان كەزدە سۇرىپتايدى جانە ۇساقتايدى جانە مىناداي تىزبەكتى تەحنولوگيالىق وپەراتسيالار مەن رەجيمدەردى نەگىزگە الا وتىرىپ, ەت-سۇيەك, سۇيەك, ەت, قاۋىرسىن ۇندارىنا جانە باسقا بەلوكتىق جەمشوپ قوسپالارىنا قايتا وڭدەيدى:
1) ۇساقتالعان قالدىقتاردى ۆاكۋمدى قازاندىقتاردا 130س°-قا دەيىن قىزدىرۋ;
2) 30-60 مينۋت 130س° ستەريلدەۋ;
3) پىسىرىلگەن ماسسانى ۆاكۋمنىڭ استىندا 0,05-0,06 مپا قىسىمىمەن, 70-80س° تەمپەراتۋرادا 3-5 ساعات كەپتىرۋ.
ۇيىمداردا كادەگە جاراتىلعان بيولوگيالىق قالدىقتار تۋرالى اقپاراتتى «ۆەتەريناريالىق ەسەپ پەن ەسەپتىلىك نىساندارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ 2014 جىلعى 25 اقپانداعى № 16-07/114 بۇيرىعىمەن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 9342 تىركەلگەن) بەكىتىلگەن, «ەت جانە سۋبونiمدەرiن جانۋارلاردان الىناتىن ونiمدەر مەن شيكiزاتتى دايىنداۋدى (سويۋدى), ساقتاۋدى, قايتا وڭدەۋدi جانە وتكiزۋدi جۇزەگە اسىراتىن وبەكتiلەردiڭ ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ساراپتاماسىن ەسەپكە الۋ جۋرنالى» 3-ۆەت ۇلگىسىندەگى جۋرنالعا ەنگىزەدى.
8. جانۋارلاردىڭ ءولىمى, ءتىرى ورگانيزمدەرمەن جانە بيولوگيالىق تىندەرمەن (ماتەريالدارمەن) ۆەتەريناريالىق پراكتيكالىق جانە عىلىمي قىزمەت پەن ەكسپەريمەنتتەر ناتيجەسىندە تۇزىلگەن بيولوگيالىق قالدىقتاردى مال كومىندىسىندە (بيوتەرميالىق شۇڭقىردا) كادەگە جاراتقان كەزدە جانۋارلاردىڭ ولەكسەلەرىن مال كومىندىسىنە (بيوتەرميالىق شۇڭقىرعا) تاستار الدىندا ءار ماتەريالدىڭ (سىرعالارى بويىنشا) ۆەتەريناريالىق ىلەستىرمە قۇجاتتارعا سايكەستىگىنە سالىستىرۋدى جۇرگىزە وتىرىپ, ولار ۆەتەريناريالىق قاراپ تەكسەرىلەدى.
جانۋارلاردىڭ ءولىمى, ءتىرى ورگانيزمدەرمەن جانە بيولوگيالىق تىندەرمەن (ماتەريالدارمەن) ۆەتەريناريالىق پراكتيكالىق جانە عىلىمي قىزمەت پەن ەكسپەريمەنتتەر ناتيجەسىندە تۇزىلگەن بيولوگيالىق قالدىقتاردى مال كومىندىسىنە (بيوتەرميالىق شۇڭقىرعا) ءار تاستاعان سايىن, ولاردىڭ قاقپاعىن نىعىزداپ جابادى.
9. جانۋارلاردىڭ ءولىمى, ءتىرى ورگانيزمدەرمەن جانە بيولوگيالىق تىندەرمەن (ماتەريالدارمەن) ۆەتەريناريالىق پراكتيكالىق جانە عىلىمي قىزمەت پەن ەكسپەريمەنتتەر ناتيجەسىندە تۇزىلگەن بيولوگيالىق قالدىقتاردى جويۋ ارنايى قوندىرعىلاردا (ينسەنيراتورلار, كرەماتوريلەر, ولەكسە جاعاتىن پەشتەر جانە وسى ماقساتتا قاراستىرىلعان باسقا قوندىرعىلار), جەردەن قازىلعان ورلاردا (شۇڭقىرلاردا) جاعۋ ءادىسى, باسقا قول جەتىمدى تەحنيكالىق ادىستەر ارقىلى جانبايتىن ورگانيكالىق ەمەس قالدىق تۇزىلگەنگە دەيىن جۇزەگە اسىرىلادى.
جانۋارلاردىڭ جۇقپالى اۋرۋلارىنىڭ وشاقتارىن جويۋ كەزىندە ولگەن جانە لاجسىز سويىلعان جانۋارلاردىڭ ولەكسەلەرىن, سونداي-اق سولاردان الىنعان جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى جاعۋ ەپيزووتيالىق وشاق اۋماعىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
10. جانۋارلاردىڭ ءولىمى, ءتىرى ورگانيزمدەرمەن جانە بيولوگيالىق تىندەرمەن (ماتەريالدارمەن) ۆەتەريناريالىق پراكتيكالىق جانە عىلىمي قىزمەت پەن ەكسپەريمەنتتەر ناتيجەسىندە تۇزىلگەن بيولوگيالىق قالدىقتاردى ارنايى قوندىرعىلاردا جاعۋ مۇمكىن بولماعان جاعدايدا, ول جەردە قازىلعان ورلاردا (شۇڭقىرلاردا) مىناداي ادىستەردىڭ بىرىمەن جۇزەگە اسىرىلادى:
1) ەنى مەن ۇزىندىعى مال ولەكسەسىن تۇگەل ورنالاسۋىن قامتاماسىز ەتەتىن جانە تەرەڭدىگى 0,5 مەتر بولاتىن ايقىش ورنالاسقان ەكى ور قازادى. وردىڭ تۇبىنە ءبىر قابات سابان, ودان كەيىن شۇڭقىردىڭ جوعارعى جيەگىنە دەيىن وتىن نە رەزەڭكە قالدىقتارىن نەمەسە باسقا قاتتى جانار-جاعار ماتەريالداردى توسەيدى. وردىڭ ورتاسىنا, قيىلىسقان جەرگە (ايقاسقان) ىلعال بورەنەلەردەن بەلاعاش نەمەسە مەتالل ارالىقتى سالادى جانە ولارعا مال ولەكسەسىن ورنالاستىرادى. ولەكسەنىڭ ەكى جاق ءبۇيىرى مەن ۇستىنە وتىن قالايدى جانە ونى مەتالل تاباقپەن جابادى. شۇڭقىرداعى وتىنعا كەروسين نەمەسە باسقا دا جانار-جاعار سۇيىقتى قۇيىپ, ورتەيدى;
2) ەنى مەن ۇزىندىعى مال ولەكسەسىن تۇگەل ورنالاسۋىن قامتاماسىز ەتەتىن جانە تەرەڭدىگى 0,7 مەتر بولاتىن شۇڭقىر (ور) قازادى, شۇڭقىردان الىنعان توپىراقتى شۇڭقىردىڭ جيەگىنە ۇزىنا بويىنا تىزبەك تۇرىندە ورنالاستىرادى. شۇڭقىردى ونىڭ جوعارعى جيەگىنە دەيىن جانە وعان كولدەنەڭ تورشالاپ قويىلعان قۇرعاق وتىنمەن تولتىرادى.توپىراق ۇيمەسىنە ءۇش نەمەسە ءتورت مەتالل ارالىقتاردى نەمەسە ىلعال بورەنەلەردى قويادى, ولارعا ولەكسەلەردى ورنالاستىرادى. سونان سوڭ وتىندى جاعادى;
3) ۇزىندىعى مەن ەنى 2 مەتر جانە تەرەڭدىگى 0,75 مەتر بولاتىن شۇڭقىر قازادى, ونىڭ تۇبىنە ۇزىندىعى 2 مەتر, ەنى 1 مەتر جانە تەرەڭدىگى 0,75 مەتر بولاتىن ەكىنشى شۇڭقىر قازادى. تومەنگى شۇڭقىردىڭ تۇبىنە ءبىر قابات سابان توسەيدى جانە ونى قۇرعاق وتىنمەن تولتىرادى. وتىنعا كەروسين نەمەسە باسقا جانار-جاعار سۇيىق قۇيادى. شۇڭقىردىڭ ەكى جاق شەتىنەن, قاتار-قاتار جينالعان وتىن مەن قابىرعانىڭ اراسىندا, اۋا جاقسى تارتۋ ءۇشىن كولەمى 15-20 سانتيمەتر بولاتىن بوس كەڭىستىك قالدىرادى. تومەنگى شۇڭقىردى ىلعال بورەنەلەردەن تۇراتىن بەلاعاشپەن جابادى دا, ونىڭ ۇستىنە ولەكسەنى ورنالاستىرادى. ولەكسەنىڭ ەكى جاق ءبۇيىرى مەن ۇستىنە وتىن, سوسىن شىمتەزەك نە تەزەك قالايدى جانە تومەنگى شۇڭقىرداعى وتىندى جاعادى.
كۇلدى جانە باسقا جانباعان ورگانيكالىق ەمەس قالدىقتاردى, سول جاعىلعان جەرىندەگى شۇڭقىرعا كومەدى.
11. جانۋارلاردىڭ ءولىمى, ءتىرى ورگانيزمدەرمەن جانە بيولوگيالىق تىندەرمەن (ماتەريالدارمەن) ۆەتەريناريالىق پراكتيكالىق جانە عىلىمي قىزمەت پەن ەكسپەريمەنتتەر ناتيجەسىندە تۇزىلگەن بيولوگيالىق قالدىقتاردى جاعۋ ارقىلى جويۋ مۇمكىن بولماعان جاعدايدا, ولاردى مال كومىندىسىندە (بيوتەرميالىق شۇڭقىردا) كادەگە جاراتادى.
12. بيولوگيالىق (پاتولوگيالىق) ماتەريالدى دياگنوستيكالىق زەرتتەۋ كەزىندە اۋرۋ جۇقتىرعان زەرتحانالىق جانۋارلاردىڭ ولەكسەلەر, بيولوگيالىق تىندەر (ماتەريال) زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسىنە بايلانىستى كادەگە جاراتىلادى.
جانۋارلاردىڭ اسا قاۋىپتى اۋرۋلارىنىڭ قوزدىرعىشتارى انىقتالعان جاعدايدا, زەرتحانالىق جانۋارلاردىڭ ولەكسەلەرى, بيولوگيالىق تىندەر (ماتەريال) جاعىلادى نەمەسە كەيىننەن زارارسىزداندىرىلعان قالدىقتاردى مال كومىندىسىنە (بيوتەرميالىق شۇڭقىرعا) تاستاي وتىرىپ, 2 ساعات بويى 2,0 اتموسفەرالىق قىسىمدا اۆتوكلاۆ ارقىلى زارارسىزداندىرادى.
جانۋارلاردىڭ باسقا اۋرۋلارىنىڭ قوزدىرعىشتارى انىقتالعان جاعدايدا جانە جانۋارلاردىڭ ولەكسەلەرىن, بيولوگيالىق تىندەردى (ماتەريالدى) زەرتتەۋدە تەرىس ناتيجە بەرگەن كەزدە مال كومىندىسىنە (بيوتەرميالىق شۇڭقىرعا) تاستايدى نە ورتەيدى.
13. پاتوگەندى ميكروورگانيزمدەردىڭ وسىندىلەرىمەن جۇمىس جۇرگىزگەندە ەكسپەريمەنت كەزىندە جانۋارلاردىڭ اسا قاۋىپتى اۋرۋلارىنىڭ قوزدىرعىشتارىن جۇقتىرعان جانە ولگەن نەمەسە ولتىرىلگەن جانۋارلاردىڭ ولەكسەلەرىن, بيولوگيالىق تىندەردى (ماتەريالدى) جاعادى نەمەسە جاعۋ مۇمكىن بولماعان جاعدايدا, كەيىننەن زارارسىزداندىرىلعان قالدىقتاردى مال كومىندىسىنە (بيوتەرميالىق شۇڭقىرعا) تاستاي وتىرىپ, 2 ساعات بويى 1,5 اتموسفەرالىق قىسىمدا اۆتوكلاۆ ارقىلى زارارسىزداندىرادى
ولگەن نەمەسە ولتىرىلگەن زەرتحانالىق جانۋارلاردىڭ ولەكسەلەرىن, ەكسپەريمەنت كەزىندە باسقا اۋرۋلاردىڭ قوزدىرعىشتارى جۇقتىرىلعان بيولوگيالىق تىندەردى (ماتەريالدى) ورتەيدى, مال كومىندىسىنە (بيوتەرميالىق شۇڭقىرعا) تاستايدى نەمەسە ەت-سۇيەك ۇنىنا قايتا وڭدەيدى.
3. جانۋارلاردى ءوسىرۋدى, دايىنداۋدى (سويۋدى), جانۋارلاردى, جانۋارلاردان
الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى ساقتاۋدى, قايتا وڭدەۋ مەن وتكىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن ءوندىرىس وبەكتىلەرىنىڭ, ۆەتەريناريالىق پرەپاراتتاردى, جەمشوپ پەن جەمشوپ قوسپالارىن ءوندىرۋ, ساقتاۋ جانە وتكىزۋ جونىندەگى ۇيىمداردىڭ قىزمەتى پروتسەسىندە پايدا بولاتىن بيولوگيالىق قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ, جويۋ ءتارتىبى
14. ۆەتەريناريالىق پرەپاراتتاردى ءوندىرۋ, ساقتاۋ جانە وتكىزۋ جونىندەگى ۇيىمداردىڭ قىزمەتى پروتسەسىندە پايدا بولاتىن بيولوگيالىق قالدىقتار ورتەۋ ارقىلى جويىلادى.
15. جانۋارلاردى ءوسىرۋدى, دايىنداۋدى (سويۋدى), جانۋارلاردى, جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى ساقتاۋدى, قايتا وڭدەۋ مەن وتكىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن ءوندىرىس وبەكتىلەرىنىڭ قىزمەتى پروتسەسىندە پايدا بولاتىن بيولوگيالىق قالدىقتار (بۇدان ءارى – ءوندiرiس وبەكتiلەرiنىڭ بيولوگيالىق قالدىقتارى) جويىلادى نەمەسە زارارسىزداندىرۋ (كوڭ, توسەنىش ماتەريالدارى, جەمشوپ قالدىقتارى), زارارسىزداندىرىلعان قالدىقتاردى (ۆەتەريناريالىق كونفيسكاتتار, جانۋارلاردى سويعاننان قالعان قالدىقتار) مال كومىندىسىنە (بيوتەرميالىق شۇڭقىرعا) تاستاۋ, جەمشوپتىك ماقساتتارعا كادەگە جاراتۋ نەمەسە جاعۋ ارقىلى كادەگە جاراتىلادى.
16. ءوندiرiس وبەكتiلەرi بيولوگيالىق قالدىقتاردى (كوڭ (ساڭعىرىق), توسەنىش ماتەريالدار, جەمشوپ قالدىقتارى) زارارسىزداندىرۋدى مىناداي ادىستەردىڭ بىرىمەن جۇزەگە اسىرادى:
1) بيولوگيالىق (بيوتەرميالىق وڭدەۋ, كومپوستيرلەۋ نەمەسە ۇزاق ساقتاۋ);
2) حيميالىق (حيميالىق زاتتارمەن وڭدەۋ);
3) فيزيكالىق (تەرميالىق وڭدەۋ نەمەسە ورتەۋ).
17. ينفەكتسيالىق اۋرۋلار پايدا بولعان جاعدايدا وسى كەزەڭدە الىنعان كوڭنىڭ (ساڭعىرىقتىڭ) ءبارىن بيولوگيالىق, حيميالىق نەمەسە فيزيكالىق فراكتسيالارعا بولىنگەنگە دەيىن زارارسىزداندىرادى. كوڭدى (ساڭعىرىقتى) جانە كوڭ اعىندىلارىن زارارسىزداندىرۋ ءادىسىن تاڭداۋ پايدا بولعان ەپيزووتيالىق احۋالدى, اۋرۋ قوزدىرعىشىنىڭ ءتۇرىن ەسكەرە وتىرىپ ايقىندالادى.
جانۋارلاردىڭ جۇقپالى اۋرۋلارىمەن اۋىرعانعا كۇدىك تۋدىرعان اۋرۋ جانۋارلاردىڭ توسەنىش ماتەريالى جانە كوڭى, سونداي-اق اتالعان جانۋارلاردان الىنعان كوڭمەن جانە توسەنىش ماتەريالىمەن بىرگە تۇرعان توسەنىش ماتەريالىن, كوڭدى (ساڭعىرىقتى) جاعادى.
توسەنىش ماتەريالىن, كوڭدى (ساڭعىرىقتى), اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارى ءۇشىن تىڭايتقىش بولىپ تابىلمايتىن قوقىستى, سونداي-اق قولايسىز پۋنكتتەردى جاعادى.
بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 8 مامىرداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №11003 بولىپ ەنگىزىلدى.